Chậm trễ 7 năm!

23/05/2005 05:03 GMT+7

TT - Tháng 2-2005, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (TVQH) đã thành lập đoàn giám sát việc triển khai thực hiện nghị quyết QH về dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất.

tgQQglc5.jpgPhóng to
Những con đường xây dựng thênh thang ở TP Vạn Tường chỉ có bóng dáng của... trẻ em đá bóng - Ảnh: Duy Thông

Đoàn giám sát gồm 10 thành viên là người của các ủy ban của QH và đoàn đại biểu QH tỉnh Quảng Ngãi. Vừa qua, Ủy ban TVQH đã có báo cáo gửi đến từng đại biểu trước ngày khai mạc kỳ họp thứ bảy. Tuổi Trẻ xin giới thiệu một số nội dung lớn của báo cáo.

Không đảm bảo tiến độ và hiệu quả của dự án

Từ kết quả giám sát và trình bày của đại diện Chính phủ, Ủy ban TVQH chỉ ra một số vấn đề tồn tại, hạn chế trong triển khai dự án. Đầu tiên là chưa thực hiện được yêu cầu đảm bảo sự phù hợp của việc xây dựng Nhà máy lọc dầu Dung Quất với qui hoạch phát triển ngành dầu khí, qui hoạch phát triển kinh tế miền Trung.

Cho đến nay, dự thảo chiến lược phát triển ngành dầu khí vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Riêng về thực hiện các giai đoạn, hạng mục của dự án, qua kết quả giám sát, Ủy ban TVQH chỉ rõ chưa có kế hoạch chính xác, thích hợp cũng như thiếu sự điều chỉnh kịp thời kế hoạch huy động vốn để đảm bảo thực hiện đúng dự kiến về tiến độ và hiệu quả của dự án.

Tại thời điểm hết quí 1-2005, dự án vẫn còn trong giai đoạn hoàn chỉnh hồ sơ, nghiệm thu và kết thúc hợp đồng thiết kế tổng thể, cũng như đang đàm phán, lựa chọn nhà thầu và tiếp tục triển khai các gói thầu khác (mới ký được gói thầu số 1 và số 4).

Theo dự kiến, lẽ ra dự án hoàn thành, chạy thử nghiệm năm 2001 và Nhà máy lọc dầu Dung Quất đi vào sản xuất từ 2002. Nhưng hiện nay, dự kiến phải tới tháng 12-2008 dự án mới hoàn thành và chỉ có thể đi vào sản xuất từ 2009. Điều đó có nghĩa là dự án bị chậm bảy năm so với nghị quyết của QH đề ra.

Sự chậm trễ kéo theo nhiều vấn đề: tổng mức đầu tư của dự án vượt trội (tổng mức ban đầu là 1,5 tỉ USD) do phải bổ sung nhiều hạng mục; chi phí khắc phục hậu quả "túi bùn", "khoan cọc" do khảo sát không kỹ; do trượt giá, biến động giá cả sắt thép, các nhà thầu đòi tăng giá hợp đồng…

Chậm trễ đã dẫn tới hiệu quả kinh tế của dự án thấp hơn dự kiến. Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã không thể đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước theo kế hoạch 2000-2005; tỉ lệ thu hồi vốn nội tại chỉ còn khoảng 6% chứ không phải mức 15% như tính toán ban đầu do tổng mức vốn đầu tư đã tăng hơn dự kiến.

Ngoại trừ cảng nước sâu, phần lớn các công trình phụ trợ của nhà máy chưa phát huy được hiệu quả, gây lãng phí lớn. Nhiều công trình đường giao thông, điện, nước, các trạm thông tin liên lạc… đều đang "chờ" việc xây dựng nhà máy. Ngoài ra, việc chậm trễ này còn ảnh hưởng tới kế hoạch phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi, đối với việc thu hút đầu tư vào Khu kinh tế Dung Quất, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân khi phải di dời để nhường mặt bằng xây nhà máy.

Ủy ban TVQH kiến nghị QH yêu cầu Chính phủ tập trung cao sự chỉ đạo để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và nâng cao hiệu quả của dự án, cương quyết hoàn thành dự án trong năm 2008 trên cơ sở đảm bảo chất lượng, không để xảy ra thất thoát, lãng phí. Ủy ban TVQH cũng đề nghị rút kinh nghiệm đối với các công trình quan trọng quốc gia nói chung để khi trình ra QH có đủ các yếu tố khả thi, nguồn vốn thực hiện, hiệu quả kinh tế của dự án, bố trí đúng đội ngũ cán bộ đề xuất chủ trương và tổ chức thực hiện dự án, thậm chí nếu cần thiết Chính phủ đề nghị QH điều chỉnh tiêu chí về các công trình quan trọng quốc gia.

5 nguyên nhân làm chậm tiến độ dự án

- Dự án khi trình QH thông qua chủ trương đầu tư đã chưa được chuẩn bị chu đáo, điều tra cơ bản còn sơ sài, thẩm định chưa kỹ, chủ quan trong dự báo khả năng thu xếp tài chính. Vì những lý do đó, khi thực hiện dự án đã phát sinh nhiều vấn đề phải xử lý, làm chậm tiến độ thực hiện dự án, tăng vốn đầu tư. Trong đó, TVQH nêu các dẫn chứng cụ thể: báo cáo tiền khả thi và khả thi không đảm bảo đầy đủ các yếu tố, độ chính xác cần thiết về tài chính, thông tin về thị trường, địa chất nơi xây dựng, nhà thầu…

Điều tra cơ bản về địa chất, về định hướng thị trường chưa kỹ, dẫn đến phát sinh các vấn đề như "túi bùn", "khoan cọc", thay đổi sản phẩm đầu ra, do vậy làm phát sinh chi phí của dự án. Nguồn vốn đầu tư thực hiện dự án cũng không được xác định chắc chắn nên đã bị động, phải thay đổi nhiều lần từ "tự đầu tư" sang "liên doanh" rồi quay lại "tự đầu tư".

Đáng lưu ý, cho tới nay vẫn chưa xác định một cách rõ ràng nguồn vốn đầu tư để hoàn thành dự án và điều này - theo Ủy ban TVQH - là nguyên nhân chính đã, đang và sẽ còn ảnh hưởng xấu tới tiến độ thực hiện dự án và chất lượng công trình.

- Việc chỉ đạo dự án thiếu tập trung, không quyết liệt trong giải quyết những khó khăn, vướng mắc. Trong đó, Tổng công ty Dầu khí - với tư cách chủ đầu tư dự án - tổ chức thực hiện dự án chưa tốt, thiếu chủ động, không đề xuất kịp thời giải pháp khắc phục khó khăn.

Đặc biệt, chủ đầu tư đã lựa chọn đối tác liên doanh không có kinh nghiệm về công nghệ hóa dầu, hình thành liên doanh với tỉ lệ góp vốn 50/50 với cơ chế đồng thuận, làm phát sinh nhiều khó khăn, tốn thêm gần bốn năm thương thảo để ký kết hợp đồng và thống nhất quyết định các chủ trương. Trong quá trình tổ chức đấu thầu, xét thầu có việc không tuân thủ nghiêm các qui định của pháp luật (ở giai đoạn trước của dự án - PV).

- Do sự chồng chéo, thiếu nhất quán trong quản lý nhà nước về dầu khí nói chung và trong dự án Dung Quất nói riêng.

- Cuộc khủng hoàng tài chính, tiền tệ trong khu vực và Dung Quất là dự án nhà máy lọc dầu đầu tiên của VN, vì vậy ta còn thiếu kinh nghiệm.

- Năng lực các nhà thầu VN hạn chế, chủ quan trong lập hồ sơ dự thầu, không tính hết các yếu tố phát sinh, bỏ thầu giá thấp nên đã khó khăn về vốn khi thi công.

N.V.HẢI lược trích
Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận
    Bình luận Xem thêm
    Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận